Kohut, bu alandaki yapıtlarıyla[2] konuya önce açıklık ve derinlik getirmiş, sonra da yeniden yapılanması konusundaki düşüncelerini olaylara ve kendinin yürüttüğü deneylere dayanarak kendiliğin sorunsallığının yeniden yapılandırılmasına ilişkin açıklamalarda bulunmuştur.

Bu kavramı libido, libidinal gelişme kavramları ile ilişkilendirerek anlamlandırmaktadır.§

Kendiliğin tanıtılmasında, kişinin örneğin rüyalarının yorumlanması, o rüyalardan yürünerek yaşamının altında yatan tabanı oluşturmuş pratik yaşam artıklarının ortaya konmasıyla, o çerçeve içinde dünyanın yeniden kurulması, değiştirilmesi ve dönüştürülmesiyle yepyeni ve kişinin kendi alımlamasının ürünü olan ya da yansıması olan bir anlatım birliği kurulabiliyor. Bu anlatımın sesle, çizgi ile kitleye biçim vermekle ya da sözcüklerle yapılması, değiştirilen ve dönüştürülen dünyanın ortaya konulmasından başka bir şey değildir.

Tüm bu çabalar sonucunda ortaya konacak olan ürünün önce kendiliğin bir yansıması olması nedeniyle ve salt bu yanıyla bile sanat ürünü olduğunu kabul etmek zorunluluğu vardır. Ürünün sözcüklerle oluşturularak şiirin belirivermesi olasılığı çok çok yüksektir. Bu ürünün içtenliği, kendiliğin yansıması olmasından ötürü garanti altına alınmış olmaktadır.

Konunun, yaşamla bağlantısı sözcüklerle yapılırken bireysellik kendiliğe yaslandığından şiirin oluşması da sağlanmış olmaktadır.

Kendiliğin şiirde öne çıkması onun şiir olmasını sağlayamaz ama o ürünün şiir olmasının önündeki engelleri ortadan kaldırarak o alandayer almayı dayatır.

Bu, az şey değildir.

Kendiliğin aşkınlıkla doğrudan olan ilişkisi,  konunun ontolojisini değil, öznelliğini de gösterecek biçimde ortaya konmasını sağlayarak, şiirin oluşması için uğranılmak zorunluğu olan duraklardan geçerek olgunluğa ulaşmasını gerçekleştiriyor. Bu yapılanma, edilginliği de içermektedir.

Şiir, değiştirme ve dönüştürme işlevini böyle gerçekleştiriyor. Bunu çok kez söyledik ve yazdık.  Kendiliğin bu çabada içrek olması ve şiirin, ona yaslanarak kökleri ve dalları, yaprakları, meyvalarıyla donanmış  bir ağaç haline gelmesi başlı başına bir değişim ve dönüşümü göstermektedir zaten.

Kendilik, en çok bu değişim ve dönüşümün işlevselliğini sağlamaya yarıyor. Kendilik tabanı üzerine oturmuş olmasa şiir, bu işlevini yerine getirmemiş olacak; öznellik, bireysellik ve kişisellik nitemleri de  gerçekleşemeyecektir.  

Ozan, sözü edilen bu işlerliğin ayrımında olmalıdır.

Kendiliğin şiire katkılarını önceden hesaba katmak gerekiyor. O katkıyı bilmek ve görmek bu işlevin en önünde yer alıyor.

Yine dönüp dolaşıp aynı yere geldiğimizi sanıyorum.

Ne diyorduk,  Şiir İçin Çıkarsamalar üst başlıklı yazılarımızda?

 Evet, yine tam oraya geldik: Felsefeyi enine boyuna kavrama zorunluğumuz vardır. Kendiliğin yolu da oradan geçiyor. Filozofların şiire katkılarını olabildiği kadar aktarmaya çalışmamız da bu gerçekliğin bir gereğiydi.

Şimdi, kendiliği de o alana ekliyoruz.

Kendilik alanından geçen yolun, şiire kestirme bir yol olduğunu söylemeliyim.

 H.Kohut Kendiliğin Çözümlenmesi’nde[3];

”hasta yeryüzünden uzakta, dünyanın çevresini dolanan bir rokettedir. Ancak, denetimini yitirip uzaya fırlamaktan, yörüngesinin merkezinde bulunan yeryüzünün, görünmeyen ama güçlü çekimi sayesinde korunmaktadır”

Biçiminde bir durumu aktarıyor.

Bu durumun içinde yaşamakta olan kişinin, kendiliğindenliğinin içeriğinde dünyaya, insanlara, güzelliklere-çirkinliklere, kişisel ve toplumsal ilişkilere ….. bakışı ne olurdu acaba diye düşünmenin önemine işaret etmeye çalışıyorum. Kendiliğin bu örnekte ne denli geniş ve derin bir dünya yarattığını düşünmenizi istiyorum. Bu dünya uzaya fırlama korkusu içindeki bu bireyin dünyasını çevreleyen bir doğadır sanki. O doğanın kendine özgü yasaları ve kuralları, ilişki biçimleri ve bunun o ürkü içindeki insanda oluşturduğu değişim ve dönüşümün  “neliği”ni aramak gibi ilginç bir çalışmadan söz ediyorum. Şiir için bu durumun çok önemli bir olanak getirdiğini düşünüyorum.  Çiğneye/çiğnene çürük sakız haline gelmiş bir karmakarışık alanda çalışmanın yanında, bu yeni alanın üzerinde durmak ozana çok yeni ve değişik olanaklar sağlayacaktır diye düşünüyorum. Bu olanakların şiir için ufuk açıcı ve ufuk genişletici yanını ozanların değerlendirmelerine bırakmak istiyorum.

Deleuze’ün Türkçeye iki cilt halinde Kapitalizm ve Şizofreni adıyla çevrilen yapıtında, “şizofreni“ kavramından çıkarak, sanatın kaynağına nasıl ulaştığını görüyoruz. Şiir İçin Çıkarsamalar V. üst başlıklı yazımızda, konuya ilişkin açıklamalarda ve yorumlarda bulunulmuştu.

Kendiliğindenlik, kendilik kavramları çerçevesinde yeni şiirler kurulmasını beklemeliyiz.